Beint í efni

Forn­leifar á Hofs­stöð­um og í Ur­riða­koti

Tvö helstu svæði þar sem fornleifar hafa verið rannsakaðar í Garðabæ eru Hofsstaðir við Kirkjulund og Urriðakot sunnan í Urriðaholti. Þar hafa fundist ríkulegar minjar sem sýna hvernig fólk bjó og lifði á fyrri tímum.

Hofsstaðir við Kirkjulund

Á Hofsstöðum er að finna einn stærsta víkingaaldarskála sem fundist hefur á Íslandi. Á svæðinu er minjagarður þar sem hægt er að kynna sér rústir skálans og sögu staðarins.

Hofsstaðaskáli er um 30 metrar á lengd og 8 metrar á breidd að utanmáli en gólfflötur hans er um 170 fermetrar. Veggir voru hlaðnir úr torfi og grjóti, hellur lagðar í anddyrið og stétt framan við skálann.  Stafverkið var úr viði og ekki ólíklegt að svefnloft hafi verið til staðar. Líklega hefur skálinn verið þiljaður með viði að innan og ljóst að um stórbýli var að ræða.

Moldargólf og langeldur (langt opið eldstæði) var eftir miðjum skálanum. Eldurinn var notaður til að elda mat, hita húsið og lýsa rýmið. Við skálann fundust einnig soðholur, holur í jörðu sem notaðar voru til að elda mat með heitum steinum. Í soðholunum fannst mikið magn dýrabeina sem bendir til að stundaður hafi verið búskapur með svín, nautgripi og sauðfé. Á Hofsstöðum fannst einnig bronsnæla frá 10. öld.

Íbúar

Ekki er vitað með vissu hverjir byggðu skálann né hverjir tróðu þar grundir þótt eitt og annað megi finna um íbúa Reykjaness. Miðað við stærð skálans má ætla að þarna hafi haft búsetu 20 til 30 manns, að meðtöldum þrælum og vinnulýð. Hofsstaðir eru innan þess lands sem Ingólfur Arnarson, fyrsti landneminn, hélt fyrir sig og aðeins 2 km frá Vífilsstöðum þar sem Vífill, leysingi Ingólfs, bjó.

Aftur til Hofsstaða

Margmiðlunarsýningin Aftur til Hofsstaða er í skemmtilegu rými á Garðatorgi 7. Sýningin spannar sögu Garðabæjar frá landnámi til okkar daga. Hún byggir meðal annars á niðurstöðum fornleifarannsókna á landnámsskálanum sem fannst við Hofsstaði.

Sýningin var hönnuð af Gagarín og er ætluð skólahópum jafnt sem einstaklingum og fjölskyldum.  

Skoða Aftur til Hofsstaða

Urriðakot við Urriðakotsvatn

Í Urriðakoti var stundaður seljabúskapur, það er búskapur þar sem fólk dvaldi með búfé yfir sumartímann. Þar hafa fundist merkilegar minjar allt frá landnámi og fram á 15. öld. 

Fundist hafa leifar af skála, fjósi og húsi til mjólkurvinnslu og ostagerðar, auk soðholu. Þar eru einnig yngri sel frá 13. til 15. öld með íbúðarhúsum, baðstofu, búri og eldhúsi.

Við rannsóknir í Urriðakoti hafa fundist ýmsir gripir, meðal annars perlur, innflutt brýni, bökunarhellur, silfurhringur og snældusnúður með rúnaletri frá 13. öld.