Almar Guðmundsson, bæjarstjóri, fjallaði um frumvarp að fjárhagsáætlun og fór yfir vinnu við gerð fjárhagsáætlunar. Bæjarstjóri þakkaði starfsmönnum bæjarins fyrir þeirra aðkomu að gerð fjárhagsáætlunar og íbúum fyrir ábendingar sem fram komu á vef Garðabæjar. Bæjarstjóri lýsti ánægju með gott samstarf allra bæjarfulltrúa við umfjöllum um fjárhagsáætlun. Bæjarstjóri fjallaði um helstu niðurstöður sem koma fram í frumvarpinu og greinargerð sem hefur verið uppfærð og er lögð fram nú við síðari umræðu.

Bæjarstjóri gerði grein fyrir eftirfarandi tillögum að breytingum við frumvarpið eins og það var lagt fram við fyrri umræðu.

Tekjur:
Fasteignaskattur íbúðarhúsnæðis lækki í 0,149% og atvinnuhúsnæðis í 1,49%, samtals lækkun að fjárhæð 110mkr.
Lækkun framlags Jöfnunarsjóðs sveitarfélaga 260mkr., skv. uppfærðri áætlun sjóðsins.
Aðrar tekjur hækka um 423mkr, sem er innlausn gatnagerðartekna og leiðrétting.
Breytingar á tekjum kr. 53mkr. til hækkunar.

Gjöld:
Leiðréttingar, gjaldskrár o.fl., 16mkr. til lækkunar.
Hækkun hvatapeninga 30mkr.
Samningar við félög 90mkr.
Sumarnámskeið , frekari breytingar 15mkr.
Farsæld barna, stuðningsúrræði 12mkr.
Íslenska, lestur, bókasafn/skólar 3mkr.
Forvarnir og heilsuefling eldri borgara 10mkr.
Stafræn málefni og þjónusta, stöðugildi 12mkr.
Áhersluverkefni í þjónustu 6mkr.
Stafræn verkefni/gervigreind 12mkr.
Vinna gegn skólaforðun unglinga 8mkr.
Sjálfstætt starfandi skólar 10mkr.
Þróun á námsmati/mælaborð/samræming 5mkr.
Vinna og virkni fatlaðs fólks 2mkr.
Fegrun bæjarlands 5mkr.
Hagræðing almenn á málaflokka 200mkr.
Breytingar á útgjöldum 4mkr. til hækkunar.
Hækkun á rekstrarafgangi A-sjóðs 70mkr. Rekstrarafgangur A-sjóðs fyrri umræða 76mkr. Rekstrarafgangur A-sjóðs með breytingum 359mkr.
Rekstrarafgangur A og B sjóðs með breytingum 595mkr.

Guðlaugur Kristmundsson tók til máls og lagði fram eftirfarandi bókun:
"Viðreisn samþykkir framlagða fjárhagsáætlun fyrir árið 2026 og þær álögur sem byggja undir tekjuhlið hennar.
Við vinnu fjárhagsáætlunar fyrir árið 2026 hafa öll stjórnmálaöfl í bæjarstjórn Garðabæjar fylgt tímalínu við vinnslu fjárhagsáætlunar. Þó er brýnt að benda á að þann eðlismun sem er á aðkomu minnihluta og meirihluta við framkvæmd á þessari áætlanagerð. Meirihlutinn ber ábyrgð á vinnu þessarar áætlunar og býður upp á samtal um hana hvort sem um er að ræða forsendur hennar, gjaldskrár, fjárfestingar eða rekstur.
Fjárhagsáætlun fyrir árið 2026 myndi því líta öðruvísi út ef Viðreisn kæmi að rekstri bæjarins í meirihluta, með þessum áherslum:
Fyrst ber að nefna að Viðreisn vill sjá sveitarfélagið taka af markvissari hætti á starfsmannamálum. Hvert sem litið er í rekstri bæjarins þá veltur það á góðum mannauði bæjarins sem starfar daglega við að veita bæjarbúum fyrirmyndar þjónustu. Starfsvettvangur í framlínu sveitarfélagsins er sérlega mikilvægur og getur hins vegar á köflum verið einkar krefjandi. Við viljum veita starfsfólki okkar aukna og verðskuldaða athygli með því að fjármagna aðgerðir til að hlúa betur að mannauði sveitarfélagsins. Viðreisn lítur á slíka aðgerð sem fjárfestingu í okkar dýrmætustu auðlind. Starfsmannakostnaður er einn stærsti einstaki útgjaldaliður sveitarfélagsins og því mikilvægt að rýna hann vel. Viðreisn vill með þessu einnig stíga markviss skref í því að vera fyrirmyndarvinnustaður þar sem hlúð er að heilsu og velferð starfsfólks, stjórnendur fá þjálfun við hæfi, starfsfólk fær hvatningu og að það sé eftirsóknarvert að vinna fyrir Garðabæ. Það skilar sér til baka í auknum ávinningi til bæjarfélagsins, bæði fjárhagslegum sem ófjárhagslegum.
Markmið með þessum auknu áherslum Viðreisnar er að hlúa að vellíðan starfsfólks Garðabæjar, draga úr fjarveru t.d. vegna veikinda, halda í dýrmætan mannauð, byggja upp og viðhalda þekkingu og reynslu til þess að þróast áfram í starfi, mæta þeim breytingum kunna að skapast og koma auga tækifæri til að veita aukna þjónustu eða til hagræðingar.
Viðreisn vill sjá sjálfbæran rekstur sveitarsjóðs þannig að einskiptistekjur, t.a.m. gatnagerðagjöld, fari beint til fjárfestinga eða niðurgreiðsla skulda en blandist ekki öðrum skatttekjum og þjónustugjöldum til að fjármagna grunnrekstur sveitarfélagsins. Það er sérstaklega hættulegt til framtíðar fyrir Garðabæ að blanda þessu tvennu saman, fyrir bæjarfélag sem á mikil tækifæri til uppbyggingar á næstu árum. Þetta er grunnforsenda þess að hér sé sterkur bæjarsjóður í Garðabæ sem er vel í stakk búinn að halda áfram að veita góða þjónustu.
Viðreisn leggur að endingu til að tekið verði upp upp áhættumat við fjárhagsáætlanagerð, en áhætta við rekstur Garðabæjar getur birst okkur í ólíkustu og ólíklegustu myndum. Öllum fjárhag fylgir undirliggjandi áhætta. Það er því mikilvægt fyrir bæjarfulltrúa og sviðsstjóra okkar að hafa glöggva mynd á þeim áhættum sem fylgir rekstri eins og okkar. Hér má t.d. nefna rekstraráhættur við mögulegri náttúruvá, starfsmannaveltu, veikindi starfsmanna, lausafjárstöðu, verðbólgu, ástand fasteigna, óvissu við rekstur byggðasamlaga, skemmdir eða árásir. Þær ákvarðanir sem teknar eru með áhættumiðaðar forsendur til hliðsjónar eru alla jafnan betur upplýstar en ella."

Þorbjörg Þorvaldsdóttir tók til máls og lagði fram eftirfarandi bókun:
"Fjárhagsáætlun Garðabæjar 2026-2029 sýnir sveitarfélag í áframhaldandi uppbyggingu og fjárfestingum.
Marga jákvæða hluti má taka til, svo sem lækkandi fjármagnsgjöld - sem áætluð eru 1.5 milljarður 2026 fyrir A-hluta - en voru, til samanburðar, 2.2 milljarðar árið 2023, 2.1 milljarður 2024 og tæpir 1.9 milljarður samkvæmt útkomuspá fyrir 2025. Þetta er mjög jákvæð þróun, enda þýðir þetta einfaldlega að minna af tekjum bæjarins fer í vaxtakostnað. Unnið er að því að greiða niður skammtímaskuldir samhliða því að vextir og verðbólga bíta ekki eins fast - sem birtist með þessum jákvæða hætti í bókhaldinu og í áætluninni.
Þrátt fyrir að skuldir aukist jafnt og þétt vegna uppbyggingar og fjárfestinga í innviðum hefur skuldahlutfall Garðabæjar fyrir A-hluta, skuldir sem hlutfall af tekjum, farið lækkandi úr 131% 2023, í 118% 2024, 105% skv. útkomuspá fyrir árið í ár og verður 106% samkvæmt áætluninni fyrir árið 2026.
Á milli umræðna lagði Garðabæjarlistinn áherslu á hækkun hvatapeninga upp í 75 þúsund krónur, aukna fjárfestingu í félagslegu húsnæði og aukið stofnframlag til uppbyggingar á fjölbreyttu húsnæði, m.a. fyrir tekjulægra fólk.
Hluti þeirra breytinga sem meirihlutinn lagði til á milli umræðna er hækkun hvatapeninga í 67 þúsund krónur úr 60 þúsundum. Við fögnum því, en hefðum viljað sjá bæjarstjórn ganga lengra fyrir barnafjölskyldur í bænum - sem við tjáðum meðal annars með því hvernig við kusum um gjaldskrár. Ekki var brugðist við áherslum okkar um aukna fjárfestingu í félagslegu húsnæði og auknar fjárhæðir í stofnframlög.
Í janúar fengum við yfirlit yfir umsóknir um félagslegt leiguhúsnæði fyrir árið 2024 í velferðarráði. Það ár voru 24 umsóknir samþykktar, en aðeins ein úthlutun fór fram. Fólk þarf að uppfylla mörg matsskilyrði til þess að teljast í nægilega mikilli neyð til þess að fá umsóknir um félagslegt leiguhúsnæði samþykktar. Árið 2024 var 21 barn í þessari stöðu. Uppbygging á húsakosti Garðahúsa, svo betur megi takast á við aðkallandi neyð íbúa - sem gerir ekki endilega boð á undan sér - verður að okkar mati að gerast hraðar en meirihlutinn leggur til.
Stofnframlög frá Garðabæ hafa á undanförnum árum meðal annars verið nýtt til þess að styðja kaup leigufélagsins Brynju, sem er í eigu ÖBÍ, á almennu húsnæði í bænum. Þetta hefur létt á biðlista vegna félagslegs húsnæðis. Garðabæjarlistinn vill sjá meira fjármagn sett í stofnframlög, en þau hafa staðið í um 40 milljónum undanfarin ár. Stofnframlög má nota til þess að byggja upp í almenna íbúðakerfinu í samvinnu við óhagnaðardrifin leigufélög, sem eru t.a.m. einnig rekin af stéttarfélögum. Meirihlutanum er tíðrætt um séreignastefnu sína, sem litar áherslur í húsnæðisuppbyggingu í Garðabæ, en við bendum á að örugg leiga og viðráðanleg er forsenda þess að fólk sem ekki er fjársterkt eða nýtur stuðnings ættingja geti komist á fasteignamarkaðinn.
Við þökkum fyrir samráð og samtal í aðdragandanum og á meðan vinnunni hefur staðið. Margt af því sem meirihlutinn leggur fram er jákvætt og til þess fallið að bæta samfélagið okkar. Eftir stendur þó að Garðabæjarlistinn hefði forgangsraðað með öðrum hætti og mun því ekki samþykkja þessa áætlun."

Gunnar Valur Gíslason tók til máls og lagði fram eftirfarandi bókun:
"Meginmarkmið bæjarfulltrúa Sjálfstæðisflokksins í Garðabæ snýst um gott mannlíf og að lífsgæði og vellíðan bæjarbúa verði tryggð til framtíðar. Okkar leiðarljós að þessu markmiði er ábyrgur rekstur bæjarfélagsins, lágar skattálögur og framúrskarandi þjónusta við bæjarbúa.
Fjárhagsáætlun Garðabæjar fyrir árið 2026 og þrjú næstu ár endurspeglar þessar megináherslur okkar, bæjarfulltrúa Sjálfstæðisflokksins. Álagningarhlutfall útsvars í Garðabæ verður áfram 14,71% sem er hið lægsta meðal stærstu sveitarfélaga landsins. Álagningarhlutfall fasteignaskatts á íbúðarhúsnæði lækkar í 0,149% og er áfram hið lægsta á höfuðborgarsvæðinu. Vatnsgjald og holræsagjald lækka einnig, ásamt fasteignaskatti á atvinnuhúsnæði til að mæta hækkun fasteignamats á eignir í Garðabæ.
Fjárhagsáætlun ársins 2026 var unnin í opnu og gagnsæju ferli þar sem fjölmargir Garðbæingar sendu greinargóðar ábendingar í samráðsgátt bæjarins. Í fjárhagsáætluninni er lögð áhersla á að styrkja enn frekar skólaþjónustuna í bænum, efla forvarnarstarf barna og ungmenna og vinna gegn félagslegri einangrun eldri borgara ásamt því að áhersla á farsæld, forvarnir og umhverfismál rýma vel við þær ábendingar sem íbúar sendu inn.
Samkvæmt framkvæmdaáætlun verður mikið fjárfest í innviðum bæjarins á árinu 2026. Garðabær er í örum vexti og markmiðið er að byggja undir vöxt sveitarfélagsins og velferð íbúa á komandi árum. Að stærstum hluta snýst uppbyggingin um skólahúsnæði, leikskóla, nýjan búsetukjarna fyrir fatlað fólk í Hnoðraholti, stígakerfi og lóðir undir íbúðir þar sem fjölbreyttir húsnæðiskostir verða í boði með aukinni áherslu á sérbýli í Hnoðraholti. Mikill kraftur er settur í miðbæ Garðabæjar á Garðatorgi og sjálfbærni veitukerfa þar sem vatns- og fráveituframkvæmdir eru fyrirferðarmestar.
Lántökur bæjarsjóðs Garðabæjar verða áfram hóflegar og í útkomuspá 2025 og í áætlun tímabilsins 2026-2029 er gert ráð fyrir umtalsverðri lækkun skuldahlutfalla bæjarsjóðs frá árinu 2024.
Bæjarfulltrúar Sjálfstæðisflokksins stefna ótrauðir að því áfram að álagningarhlutföll útsvars og fasteignaskatts í Garðabæ séu hin lægstu meðal stærstu sveitarfélaga landsins, að þjónustukannanir staðfesti áfram mikla ánægju íbúa með þá þjónustu sem bærinn veitir og að íbúar séu ávallt mjög ánægðir með Garðabæ sem sveitarfélag til að búa í."

Brynja Dan Gunnarsdóttir tók til máls og lagði fram eftirfarandi bókun:
"Við í Framsókn leggjum áherslu á ábyrga fjármálastjórn og sjálfbæran rekstur bæjarfélagsins.
Okkar áherslur hafa ekki breyst, við höfum áhyggjur af þróun skuldastöðu bæjarins, sem hefur vaxið hratt á undanförnum árum og er nú komin yfir 40 milljarða króna. Þessi skuldasöfnun, ásamt veikri lausafjárstöðu, dregur úr svigrúmi bæjarins til að fjárfesta í grunnþjónustu og bregðast við ófyrirséðum áföllum.
Við höfum talað fyrir hækkun hvatapeninga og því er ánægjulegt að sjá að þeir hækka, en hefðum viljað sjá þá hækka enn meira og í takt við hækkandi kostnað heimilanna til að létta undir með fjölskyldufólki sem velur Garðabæ frekar en önnur sveitafélög á höfuðborgarsvæðinu.
Í fyrirliggjandi fjárhagsáætlun er áfram gert ráð fyrir verulegum lántökum á sama tíma og engin skýr sýn er á raunverulega lækkun skulda. Greiðslubyrði vegna skulda, bæði afborganir og vextir, nemur nú 7?8% af heildartekjum bæjarins, sem er hátt hlutfall miðað við sveitarfélag af þessari stærð. Þrátt fyrir hátt bókfært eigið fé er ljóst að megnið af því er bundið í fasteignum og innviðum, og því ekki til ráðstöfunar til að mæta skuldbindingum.
Fjárfestingar þurfa að vera í samræmi við greiðslugetu, og rekstur byggjast á reglulegum og sjálfbærum tekjum fremur en einskiptistekjum eða nýjum lánum. Framsókn leggur áherslu á að fjármál bæjarins verði rekin með langtímahagsmuni íbúa að leiðarljósi, með festu, varfærni og gagnsæi. Við hefðum viljað sjá meirihlutann taka skynsamlegar skerðingar, þvert á svið, mælanlegri 1% skerðingu svo koma megi til móts við aukinn kostnað og lántökur.
Með íbúana í forgrunni viljum við sjá ákveðin skref tekin í forvarnarstarfi td með lengri opnun sundlauga en líka með betri gæslu og öryggis í bænum okkar. Því miður hafa of margar árásir á ungmenni átt sér stað undanfarið. Börn og aðrir íbúar upplifa sig ekki örugg, og þarf gæsla, vöktun og öryggið að vera sýnilegra. Upplifun af öryggi kemur með sýnileika.
Hluti af þessu er líka að liðka fyrir leið viðbragðsaðila að stöðum sem ekki eru eins öruggir, td. Eins og undirgöngin við Lækjarás."

Björg Fenger tók til máls.

Almar Guðmundsson tók til máls að nýju.

Tillaga um breytingar á frumvarpi að fjárhagsáætlun er samþykkt með 8 atkvæðum (AG, BF, SHJ, MB, HBE, GVG, HRG, GK) gegn 2 (ÞÞ, IA). BDG sat hjá.

Bæjarstjórn samþykkir framkvæmdayfirlit fjárhagsáætlunar með framkomnum breytingum með 8 atkvæðum (AG, BF, SHJ, MB, HBE, GVG, HRG, GK). Þrír sitja hjá (ÞÞ, IA, BDG).

Bæjarstjórn samþykkir frumvarp að fjárhagsáætlun með framkomnum breytingartillögum sem fjárhagsáætlun Garðabæjar fyrir árið 2026-2029 með 8 atkvæðum (AG, BF, SHJ, MB, HBE, GVG, HRG, GK) gegn 2 (ÞÞ, IA). BDG sat hjá.

Niðurstöður rekstrarreiknings fyrir A og B hluta samkvæmt fjárhagsáætlun Garðabæjar fyrir árið 2025- 2028 eru (í þús.kr.):
2026 2027 2028 2029
Tekjur 36.660.387 38.438.482 40.378.263 42.568.185
Gjöld 32.304.222 33.894.631 35.453.459 37.206.796
Rnst. f. afskr. 4.356.165 4.545.852 4.924.804 5.631.796
Afskriftir -2.032.564 -2.136.793 -2.310.627 -2.460.573
Rnst. án fjáml. 2.323.601 2.407.058 2.614.177 2.900.816
Fjám.tekjur/gjöld -1.729.708 -1.561.979 -1.626.139 -1.699.515

Rekstarniðurst. 593.893 845.079 988.038 1.201.300

Framkvæmdir 4.959.000 4.963.000 5.000.000 4.799.000

Fjárhagsáætlun Garðabæjar 2026 - úthlutun styrkja.

Ferill máls

15. (2210). fundur

Fylgiskjöl

2. fundur

4. (974). fundur

1. fundur

5. (2200). fundur

3. (973). fundur

2. (2197). fundur

2. (972). fundur

37. fundur

1. (2196). fundur

1. (2196). fundur

17. (969). fundur

17. (969). fundur

17. (969). fundur

17. (969). fundur

17. (969). fundur

17. (969). fundur

17. (969). fundur

17. (969). fundur

17. (969). fundur

17. (969). fundur

17. (969). fundur

17. (969). fundur

17. (969). fundur

17. (969). fundur

17. (969). fundur

17. (969). fundur

44. (2192). fundur

43. (2191). fundur

16. (968). fundur

42. (2190). fundur

15. (967). fundur

40. (2188). fundur

39. (2187). fundur

31. (2179). fundur

Fylgiskjöl

27. (2175). fundur